BİYOMEDİKAL
Biyomedikal nedir ?
Çağımızı karakterize eden önemli özelliklerden biri de hızlı geliştirilen teknolojilerdir. Yüksek teknoloji adıyla anılan bu teknolojiler yoğun olarak uzay çalışmalarında, savunma sanayinde ve tıp alanında kullanılmaktadır. Tıpta yüksek teknolojinin kullanımı ABD'de 1960 yılında uzay araştırmaları yapan NASA'daki mühendislerle hekimlerin birlikte çalışmaları ile başlamıştır. Teşhiste invaziv olmayan metotlar kullanmak, teşhis ve tedavi de tıbbi hataları asgarileştirmek, teşhis ve tedavi süresini asgariye indirmek, teşhis ve tedavi cihazlarının hastada oluşturabileceği yan etkileri en aza indirmek amaçlarıyla kullanılan tıbbi cihazlar vasıtasıyla bugün hastaneler teknoloji yoğun işletmeler haline gelmiştir. EKG, EMG, EEG cihazları, kalp akciğer makinaları, otomatik, defibrilatörler, televizyonlu röntgen cihazları, bilgisayarlı tüm vücut taramalı tomografi, termografi, dijital videolu anjiyografi, ultrasonografi, otoanalizörler, lazer cihazları, nükleer manyetik rezonans (NMR), positronemisyon tomogrofi (PET), böbrek taşı parçalama cihazları, kalp pompası, portatif dializörler tıbbi teknolojideki yeniliklerin örnekleri olarak ifade edilebilirler.
Hastanelerdeki Biyomedikal Mühendislik Hizmetlerinin Genel Kapsamı
Yukarıda ifade edilmeye çalışılan görüşlerden hareketle hastanelerin verimli ve etkin şekilde hizmet üretebilmeleri, diğer üretim faktörlerinin yanı sıra tıbbi teknolojinin de verimli ve etkin kullanılabilmesiyle mümkündür. Bu cihazların verimli ve etkin kullanılabilmesi ise artık ayrı bir uzmanlık ve meslek dalı haline gelmiş tıp ile elektromekanik mühendisliğin ara kesitini oluşturan biyomedikal mühendislik hizmetleriyle mümkündür. Söz konusu hizmetlerin sağlanmasında şu usullere başvurulabilir:
1. Hastanenin kendine ait bir biyomedikal mühendislik ünitesini ya da servisini oluşturması,
2. Biyomedikal mühendislik hizmetlerinin servis olarak dışarıdan ticari kuruluşlardan satın alınması,
3. Hastanenin de ortak olduğu ve birden fazla hastaneye servis veren müstakil bir biyomedikal mühendislik kurumundan hizmet satın alınması,
4. Kâr amacı gütmeyen, mülkiyeti kamu kuruluşlarına ait, birden çok hastaneye hizmet verebilen bir birimin kurulması,
5. Üretici yada satıcı firmalardan yada bunların servis birimlerinden hizmet satın alınması.
Sözü edilen bu yöntemlerden hangisinin hastane açısından daha verimli ve etkin olabileceği konusunda önsel bir yargıda bulunmak mümkün değildir. Çünkü bu hizmetlerin hangi usulle sağlanabileceği hastanenin büyüklüğü, bütçe olanakları, hastanedeki yüksek tıbbi teknolojik cihazların türleri ve sayıları, dışarıdan sağlayabilme yada satın alabilme olanaklarının varlığı gibi faktörler tarafından belirlenir. Fakat her durumda belirli bir büyüklüğe ve kapasiteye ulaşmış hastanelerde biyomedikal mühendislik hizmetlerinden yararlanılması kaçınılmazdır. Bu bakımdan biyomedikal mühendislik hizmetlerinin hastane içindeki işlevlerinin en azından mevcut durum itibariyle gözden geçirmekte fayda bulunmaktadır. Gerek hastanenin kendine ait bir biyomedikal mühendislik hizmetleri birimi olsun, gerekse dışarıdan servis veren kuruluşlar olsun, sağlanması gereken biyomedikal mühendislik hizmetleri ayrıntılarıyla şu şekilde ifade edilebilir:
a) Yeni cihaz alımından önceki hizmetler
Çeşitli alternatifleri kullanım, teknik özellik, güvenlik ve maliyet açısından incelemek, Teknik şartnameleri hazırlamak, Teklifleri değerlemek, Yeni cihaz için tesis ihtiyaçlarını belirlemek.
b) Yeni cihaz satın alımı esnasındaki hizmetler
Yeni alınan bütün cihazların ön ve nihai kabul muayenelerini yapmak,Mukavele ve şartnameye uygun cihazların montajını sağlamak,Biyomedikal cihazlara ait kalite garantisi, kullanım müsaadesi gibi konularda ulusal ve uluslararası standartları ve mevzuatı takip etmek.
c) Bakım onarım hizmetleri
Mevcut cihazların envanterini yapmak, Mevcut cihazların faal bulunmasını sağlamak üzere yedek parça ve malzemelerin stoklarını yönetmek, Yoğun bakım ve acil servislerin ihtiyaç duyduğu teknik hizmetleri günde 24 saat süresince sağlamak, Cihazları üreten firmalarla, satıcılarla yada bunların temsilcileriyle düzenli ve sürekli haberleşmeyi sağlamak, Arızalanan cihazların mahallinde tamir edilmesini yada hastane dışında tamir görmesini sağlamak, Cihazlarla ilgili el kitabı, broşür, prospektüs gibi dokümanları temin etmek ve arşivlemek, Cihazların demode olması yada tamir masraflarındaki artış nedeniyle kullanımdan çıkartılmasına karar vermek.
d) Koruyucu bakım ve kalibrasyon hizmetleri
Cihazların düzenli olarak kontrol ve muayenelerinin yapılması için program geliştirmek, Periyodik bakım, kalibrasyon ve muayenelerin programlandığı gibi yürütülmesini ve kayıtlarının tutulmasını sağlamak.
e) Eğitim hizmetleri
Cihazları kullanacak personelin en iyi şekilde yetişmesini sağlamak. Bütün klinik ve üniteler için cihazların kullanımı konusunda hizme -içi eğitim programları hazırlamak ve yürütmek.
